سايت شخصي اسماعيل حسين پور - ججوخان،شعله ي بلند غيرت وآزادگي

منوی اصلی

لینکهای سریع

دیگر بخشها

بخش کاربری

مطالب سایت

بخش خبری

امکانات سایت

پیغام کوتاه

ججوخان،شعله ي بلند غيرت وآزادگي

ججوخان ، فرزند الله وردي بيگ ، فرزند ججو بود ، ججو در نوجواني پدرش را از دست داد و حكومت درگز مقام پدرش را به او تفويض نمود و به حكومت ميانكوه ( در منطقه درگز ) منصوب شد ، زيرا اهالي آن جا كرد بودند و شورش مي كردند . در آن زمان روسيه و انگليس كاملاً بر تصميم گيري ها ي ايران اثر گذار بودند .

ججوخان پس از مدتي قصد داشت وارد قوچان شود و نيروهاي ملي را عليه روسها بسيج نمايد ، پس از بمباران حرم ، روسهاي تزاري كه ججوخان را مخالف اهداف و اميال تجاوز كارانه خويش مي ديدند ، در صدد دستگيري ججو بر آمدند ، ججو در اسفند 1290 خورشيدي دستگير شد ولي پس از مدتي از زندان روس ها گريخت .

ججو مبارزه عليه روسها را ادامه داد ، به پاسگاه ها و پايگاه هاي آنها در نواحي مرزي شبيخون مي زد و افسران و سربازان روس را مي كشت و اسلحه و مهمات آنها را بين سواران خود تقسيم مي نمود ، روسها از دولت احمد شاه خواستند كه ججو را دستگير كند ولي دولت گفته بود اين كار از عهده ما ساخته نيست

پس از اين جريان ، روس ها تمام نيروهاي خود را عليه ججو بسيج كرده و به تعقيب او فرستادند . تعقيب ها مؤثر واقع نشد . ججو ، به عنوان يك ايران دوست روس ستيز محبوب مردم بود ؛ ججوخان ياور ستم ديدگان بود و در حمله ملخ ها انبارهاي محتكرين را شكست و گندم را بين فقرا و بيچارگان تقسيم مي كرد . مردم چه زيبا سروده اند :

خاني خانان جه جوخانا xani xanan jajo xana

خه راوده كه ئامارانا Xaraw daka amarana

ده ده فه قير بي چارانا dada faqer bicarana

ججوخان خان خانان است / انبارهاي گندم را باز مي كند / و بين فقرا و بيچارگان توزيع مي كند.

خاني خانان جه جوخانا xani , xanan jajo xana

پوشتيواني بيچارانا postivane bicarana

وه زوري خوه بويه خانا wa zori xowa boya xana

خان خانان ججوخان است / پشتيبان بيچارگان است / بازور ( و شجاعت خود )‌خود خان شده است .

واسه ردا را جه جوخانه va sardara jajo xana

توفانگ له ئاري پيلانه tofang la ari pilana

ئاربه ردايه سه لاتانه ar bardaya salatana

اين سردار ، ججوخان است / كه تفنگ بردوش دارد / و آتش به جان سالداتها انداخته است .

عاقبت ججوخان ، با خيانت برخي كردها كه به ياري روسها آمده بودند كشته شد .

مؤلف كتاب خاوران گوهر ناشناخته ايران در مورد ججوخان آورده است : او سايه روح نادر و داراي سري پر شور و انديشه اي آشتي ناپذير با سستي ها و بي حالي ها و سرافكندگي ها بود.

در گزارش هاي مركز فرماندهي آخال تأكيد شده بود كه جسد ججو را به روسيه بفرستند آن روزها كه فاصله شهرها بسيار دور بود ، شكم سردار خاوران را دريدند ، پر از يخ و برف كردند و تن بي جانش را در صندوق پريخ گذاشته به روسيه نزد متخصصان فن فرستادند تا شايد از مكانيسم مغز و دل اين آفريده شده پي به نبوغ و برتري هاي نظامي او ببرند.

ترانه ججوخان

ايوانف مستشرق روس كه اندكي پس از كشته شدن ججو به تحقيقات خود در مورد نژاد شناسي خراسان ادامه داده و نوشته هايي از او در سال 1927 در مجله ي انگليسي زبان بنگال به چاپ رسيده اين اشعار را در مورد ججو از مردم خراسان شنيده و ضبط نموده است :

جه جو خانوا ، جه جو خانا jajo xano , jajo xana

وه رگه رياجوولگي خوپانا wargariya jolgi xopana

بريني وي پيروه ژانا berine we per wa zana

الا اي ججوخان اي ججوخان / كه به سمت جلگه ويران شده سرازير شدي / و زخم هايت عميق و پردرد است .

هه سپي جه جي هين جاني يه haspi jaji hin jani ya

خورجيني وي ترماني يه xorjin we termani ya

تفانگي وي ئالماني يه tefange we almani ya

اسب ججوخان هنوز جوان و پرنفس است / خورجين آن تركمني است / و تفنگ او آلماني است .

جه جووه خوه له گاوي دا jajo wa xwa la gawe da

گولليك لي كه ت له داوي دا gollek likat ladaveda

خويني چوويه سه رچه كمي دا xwini coya sar cakme da

ججوخان در دامنه كوه است / گلوله اي به او خورد / و خون از دامنش بر روي چكمه اش سرازير شد .

وه خورجيني وه خورجيني wa xorjine wa xorjine

چه كمه كشاند ژه نا و خوويني cakma kesand za nav xowine

ده سمال دايه سه ربيريني das mal daya sar berine

آن كس كه خورجيني بر پشت اسب بسته بود/ چكمه هاي ججوخان را از ميان خون بيرون كشيد/ و دستمال بر روي زخمش نهاده.

جه جوخانا ، جه جو خانا jajo xana , jajo xana

دو شمه ن ژه ته هه راسانا dosman za ta harasana

له دلي ته مائه رمانا la dele ta ma armana

اي ججوخان ، ججوخاني / كه دشمن از بيم تو بر خويش مي لرزيد / تو آرزو بر دل ماندي .

ترانه ججوخان هنوز طوري خوانده مي شود كه گويي خون ججو گرم و تازه است و شبيه ترجيح بند مي باشد :

جه جوخانو تو سياروي سه لات هاتيه ده وي داوي

ته لي ته كوپه يداناوي خاني خانان جه جوخانا

خاني خانان جه جوخانا دوشمه ن ژه ته هه راسانا

jajo xana ta siyarwe salat hateya dawedawe

teli ta ko payda navi xani xanan jajo xana

xani xanan jajo xana dosman za ta harasana

ججوخان تو سوار شو / سالدات ها آمده اند / جنگ در مي گيرد ، همتاي تو پيدا نمي شود / خان خانان اي ججوخان / خان خانان اي ججوخان / دشمن از تو هراسان و بيم بر دل است .

2)جه جوخان چووزه نگيلانه ودوو كه تين سه لاتانه

هه ودو دانه وه رگوللانه خاني خانان جه جوخانا

خاني خانان جه جوخانا دوشمه ن ژه ته هه راسانا

jajo xan cu zangelane wa du katen salatana

haw do dana war gollana xanexanan jajo xana

xani xanan jajo xana dosman za ta harasana

ججوخان به طرف زنگلان^{1 راه افتاد / سالدات ها به دنبالش روانه شدند / ‌و يكديگر را به گلوله بستند / خان خانان اي ججوخان / خان خانان اي ججوخان / دشمن از تو هراسان و بيم بردل است .}

جه جي گرت سه ري چي يانه له وان زاوان كر تووفانه

وي ئاربه رداسه لاتانه خاني خانان جه جو خانا

خاني خانان جه جو خانا دوشمه ن ژه ته هه راسانا

jaje gert sari jiyana la wan zawan ke tofana

we ar barda salatana xani xanan jajo xana

xani xanan jajo xano dosman za ta harasana

ججوخان ستيغ كوه ها را گرفت / و در آن دره هاي مخوف توفاني به راه انداخت / و آتش به جان سالداتها انداخت / اي خان خانان ججوخان / اي خان خانان ججوخان / دشمن از تو هراسان و بيم بردل است .

چه ندشه وارو وي كرجه نگه مه يدان له دوشمه ن كرته نگه

سه لات مانه مات وومه نگه خاني خانان جه جوخانا

خاني خانان جه جوخانا دوشمه ن ژه ته هه راسانا

cand sawaro we ker janga maydan la dosman ker tanga

salat mana matu manga xani xanan jajo xana

xani xanan jajo xana dosman za ta harasana

او چند شبانه روز با روسها جنگيد / و عرصه را بر آنان تنگ كرد / و سالداتها مات و حيران مانده بودند / خانا ني خانان …

له زه نگيلان بوو ، به هاره زمين ژه خويين لاله زاره

دوشمه ن بوويه تاروماره خاني خانان جه جوخانا

خاني خانان جه جوخانا دوشمه ن ژه ته هه راسانا

la zangelane bu bahara zamin za xowin lala zar

dosman bu ya taro mara xani xanan jajo xana