لنگري -روشن گل افروز (روشن بخشي) متولد ١٣٣٧ از گليان شيروان كه به زودي براي چهارمين بار در خانه فرهنگ جهان در پاريس به اجراي موسيقي مقامي خراسان شمالي خواهد پرداخت در مصاحبه اي به سؤالات ما پاسخ داد.
" شما ازحافظان ميراث معنوي خراسان شمالي هستيد و گويا دوتارتان نيز عتيقه است؟
دوتاري كه در دست دارم ١٢٠ سال عمر دارد كه نسل به نسل حفظ شده و امروز در دست من است از پدرم «همراه بخشي» و پدر بزرگم «علي اكبر بخشي» و اجدادش به ارث رسيده است.
" چرا بخشي هاي قديم از حرمت و احترام خاصي در بين مردم برخوردار بودند؟
بخشي ها در غم و شادي مردم شريك بودند، داستان هاي حماسي، عرفاني و عشقي را در مجالس مي خواندند كه هدف درس زندگي و طريق راستي را آموختن بود بخشي ها حرمت ساز را نگه مي داشتند من در محرم نوحه خوانم و در شبيه خواني ها نقش حضرت عباس (ع) و علي اكبر (ع) بازي مي كنم و براي دوتار آن قدر حرمت قائلم كه بدون وضو در دست نمي گيرم.
" از چه منابعي در بيان داستان ها بهره مي گيريد؟
صدها داستان و حكايت از زندگي مردم منطقه در سينه ها حفظ بوده كه نسل به نسل منتقل شده و من راوي آن ها هستم و علاوه بر داستان هاي شفاهي از كتاب هايي چون ليلي و مجنون، يوسف و زليخا، زهره و طاهر و ... استفاده مي كنم.
" چگونه با بيان اين داستان ها از مردم مي خواهيد در رفتار خود تغيير دهند؟
وقتي تلاش فرهاد را براي كندن بيستون از عشق شيرين بيان مي كنيم. وقتي صبر و تحمل كرم را براي رسيدن به معشوقي كه ٣ ماه تمام در بين برف هاي ارزروم با مرگ دست و پنجه نرم مي كند شرح مي دهيم، پاكي يوسف را در آلوده نشدن به گناه مطرح مي كنيم، دل هاي پاك مردم روستا را به تلاش، صبر و پاك ماندن دعوت مي كنيم.
" شما براي چهارمين بار است كه به فرانسه براي اجراي موسيقي مقامي مي رويد چه احساسي داريد؟
وقتي در سال هاي ٢٠٠٤ و ٢٠٠٥ در خانه فرهنگ جهان در پاريس كه نوازندگان ٢١ كشور حضور داشتند نوازندگي كردم، تشويق مردم و مسئولان مرا به اين باور رساند كه وارث ميراث كهني هستم كه بايد در حفظ آن تلاش كنم در اولين سال به من ٢٠ دقيقه زمان براي اجراي موسيقي دادند آن قدر براي حاضران گرم و گيرا بود كه يك ساعت ديگر به من اجازه دادند به اجراي برنامه بپردازم اين اجرا چيزي نبود جز اين كه وارث معنويتي هستيم كه مي تواند زبان بين المللي باشد.
" چه تعريفي از بخشي داريد؟
بخشي «چكيده» است نه چسبنده، بخشي عصاره فرهنگ ملتي است چيزي نيست كه بخواهد خودش را به ديگران بچسباند بلكه آن كساني كه قدر هنر را مي دانند حامي بخشي ها مي شوند. بخشي اختيارش در دست هوا و هوس و نفس او نيست بلكه اين بخشش خداوند را پاس مي دارد و مي داند كه براي مردم الگوست بايد حرمت خود را نگهدارد.
" شما در بسياري از جشنواره ها حضور داشتيد جشنواره ها چه تأثيري در رشد موسيقي دارد؟
اگر سطح جشنواره اي بالا باشد، داوران صاحب نظري به داوري بنشينند نوازندگان سعي مي كنند كاستي هاي خود را جبران كنند جشنواره ها مكاني است براي تبادل تجربيات، آشنا شدن با مشكلات موسيقي و شناخته شدن استعدادهاي نوشكفته اي كه مي توانند حرفي براي موسيقي كشور داشته باشند.
" چه انتظاري از مسئولان داريد؟
اگر «بخشي» در اجراي موسيقي حرف اول را مي زند دليل بر اين است كه حاصل عمرش را ارائه مي كند آيا نبايد براي آن هنرمند و هنرش ارزش قائل شد؟
آيا بيمه شدن كمترين حق او نيست؟ حمايت از بخشي حمايت از هنر و پاسداري از ميراث معنوي است. آيا كسي مي تواند باور كند كه گاه آن قدر دوتار زدم كه تمام انگشتانم به خون نشسته؟ آيا كسي مي تواند باور كند يك بخشي براي ارائه يك آهنگ خوب چه سختي هايي را بايد تحمل كند؟
" خاطره تلخ و يا شيرين از دوران بخشي گري خودتان بيان كنيد.
براي يك مجلس عروسي پدرم را دعوت كرده بودند و رفته بود كسي ديگر آمد كه او را به مجلس ديگري ببرد وقتي متوجه شدند پدرم نيست و چون كار من كودك ١٢ ساله را ديده بودند خواستند كه براي اجراي موسيقي بروم رسم است كه بخشي ها براي اين كه راحت باشند كت را در مي آورند و آستين را بالا مي زنند ولي من برخلاف معمول با كت به اجراي موسيقي پرداختم مجلس گرم بود و به اصرار زياد كتم را درآوردند كه وقتي پيراهن پاره ام را مردم ديدند شرمنده شدم و روز سختي را پشت سر گذاشتم.
" خاطره شيرين؟
وقتي موسيقي منطقه گليان را در يك مركز فرهنگي مهم جهان طنين انداز مي كنم شيرين ترين خاطره ام است چرا كه براي مردم و كشورم عزت و افتخار كسب مي كنم.
" چه توصيه اي براي بخشي هاي جوان داريد؟
جوياي نام و نان بودن زحمت دارد و تلاش زيادي بايد داشته باشند. حرمت موسيقي را چون حرمت خانواده حفظ كنند بايد توجه داشته باشند اگر پسران سلطان رضابخشي معروف در شيروان امروز حرفي براي گفتن دارند و بخشي هاي گليان سرمشق و الگوي نوازندگان شيروان بودند به خاطر اين است كه برخاسته از متن مردم بودند و هرگز پشت به مردم نكردند و حرمت نشكستند امروز مردم ديگر به نوازنده دوتار به چشم مطرب مجلس گرم كن نگاه نمي كنند بلكه او را يك هنرمند مي دانند و بايد قداست هنر را حفظ كنند.
منبع:روزنامه خراسان شمالي-19مردادماه87خورشيدي
